दलालांच्या जाळ्यातला शेतकरी

उन्हातान्हात शेतात राबतो कष्टकरी शेतकरी,

घामाच्या धारांनी भिजते त्याची सारी काया सारी;

तुम्हा-आम्हाला अन्न देतो, स्वतः मात्र उपाशी राहतो,

नशिबाच्या ओझ्याखाली तो रोजच जगत राहतो.

खत-पाणी, मशागत करून पिकवतो तो शेती,

आशेच्या पंखांवर बांधतो सुखाची एक स्वप्नरेषा नवी;

पण हातात पीक येताच भाव अचानक कोसळतो,

त्याच्या कष्टांचा सारा हिशोब क्षणातच विस्कळीत होतो.

"यंदा पीक चांगलं आलं!"मनात तो हसतो थोडा,

कर्ज फेडून मुलीच्या लग्नाचा बांधतो गोड गोड धागा;

पण बाजारात जाताच वास्तव त्याला छळतं,

भावाच्या घसरणीने स्वप्नांचं घर कोसळतं.

शहरात येतो आशेने पिक विकण्यासाठी,

पण दलालांच्या जाळ्यात अडकतो नकळतच भारी;

कमी भाव देऊन त्याला गुदमरवलं जातं,

त्याच्या कष्टांचं मोल मात्र मातीमोल होतं.

कधी रस्त्यावरच पीक फेकून देतो हताश होऊन,

आकाशाकडे पाहत रडतो मनातच तुटून;

अखेरीस नाईलाज होतो, जगणंही ओझं वाटतं,

आणि कुठेतरी फास घेऊन जीवन संपतं...

म्हणतात शासनाने दिलं बरंच काही,

पण त्याच्या हाती काहीच आलं नाही;

सर्व दलालांनी वाटून घेतलं आपापलं,

आणि खऱ्या हक्कदाराला वाऱ्यावर सोडलं.

आज सर्वत्र उभे आहेत मोठे दलाल, भोंदू साधू,

भुलवून जनतेला करताहेत स्वतःचं राज्य;

सत्य हरवतंय, अन्याय वाढतोय रोज,

आणि शेतकरी मात्र हरवतोय हेच आहे आजचं ओझं.

सुदाम मदगे (किवळे, मावळ, पुणे)