जीवन जगणाऱ्या जमाती  जल, जंगल आणि जमीन यांचे खरे वारसदार  पूर्वीपासून डोंगरदऱ्यांमध्ये राहत आले. आजही त्यांची परिस्थिती फारशी बदललेली नाही. उलट, त्यांना त्यांच्या मूळ ठिकाणांवरून हलवून पुन्हा त्याच डोंगरदऱ्यांमध्ये ढकलले जात आहे. हा अन्याय किती काळ चालणार? स्वतंत्र विभाग, योजना, घोषणा हे सगळं कागदावर आहे. पण प्रत्यक्षात मात्र काहीच बदल दिसत नाही. वास्तव इतकं कटू आहे की ते सांगताना मन सुन्न होतं. शंकराची कहाणी – श्रमाचा अपमान “शंकरा, तुझी बायको-पोरं उपाशी आहेत ना? मग ये इथे काम कर…” शंकर दिवसभर उन्हात काम करतो. पाण्याचा घोट घेऊन, उपाशीपोटी काम पूर्ण करतो. संध्याकाळी मजुरी मागतो— “शेठ, माझे पैसे द्या…” पण उत्तर मिळतं “तुला एवढंच काम सांगितलं होतं… हे घे ५० रुपये आणि निघ!” दोनशे रुपयांच्या कामाचे फक्त पन्नास रुपये. विरोध केला तर शिवीगाळ, मारझोड. तरीही शंकर ते पैसे घेऊन घरी जातो… कारण पोरं उपाशी असतात. गंग्याची मुलगी – असुरक्षिततेची वेदना “गंग्या, तुझी मुलगी मोठी झाली ना? पाठव कामाला… थोडं हातभार लागेल.” गरीबीमुळे गंग्या तयार होतो. मुलगी कामासाठी वाड्यावर जाते. पण तिथे तिच्यावर पड...