सह्याद्रीच्या कुशीत दडलेली विकासाची हाक....

सह्याद्रीच्या कुशीत दडलेली विकासाची हाक....




सह्याद्रीच्या सुंदर पर्वतरांगांमध्ये वसलेले मावळ, खेड, आंबेगाव, जुन्नर, अकोले आणि सिन्नर हे तालुके म्हणजे निसर्गाची खऱ्या अर्थाने संपत्तीच. उंच उंच डोंगर, खोल दर्या, गगनभेदी धबधबे, शेतांमध्ये डुलणारा ऊस, भात आणि भाजीपाला  या सर्वांमुळे हा परिसर महाराष्ट्राचा नैसर्गिक खजिना आहे.

मावळ तालुक्यातील लोणावळा परिसर तर महाराष्ट्राचं पर्यटन रत्न आहे. पावना, पानशेत, टाटा, आंध्रा अशी अनेक धरणं आणि डोंगरकड्यांवरील गुफा येथे पर्यटकांना आकर्षित करतात. कार्ला देवीचं मंदिर असलेली लेणी, देहू-आळंदीचा भक्तीमार्ग, कोण संत तुकाराम महाराजांचा भंडारा. आणि जगप्रसिद्ध मावळचा गुलाब उद्योग या सर्व गोष्टींमुळे हा भाग जागतिक स्तरावर ओळखला जातो.



खेड तालुक्यात भीमा नदीच्या काठावर वाढलेली सुपीक शेती, एमआयडीसी मुळे वाढलेला औद्योगिक विकास, तसेच भाजीपाला आणि औषधी वनस्पतींचे उत्पादन हे या भागाचे बलस्थान आहे. चाकण, वरसुबाई, खंडोबा मंदिर अशा अनेक सांस्कृतिक आणि औद्योगिक वैशिष्ट्यांनी हा तालुका महाराष्ट्राच्या विकासात मोलाचा वाटा उचलतो. त्याचप्रमाणे ज्ञानेश्वर माऊलींची समाधी याच खेड तालुक्यातील आळंदी येथे आहे.

आंबेगाव तालुक्यातील भीमाशंकर अभयारण्य बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक  धार्मिक आणि पर्यावरणीय दोन्ही दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचे आहे. हिरड्याचे उत्पादन, शेकरू सारखे दुर्मीळ प्राणी, डिंबा धरण, ऊस आणि भात शेती, औषधी वनस्पती आणि शैक्षणिक संस्था या सगळ्यांनी हा तालुका समृद्ध झाला आहे.



जुन्नर तालुक्याचा विचार केला तर तो म्हणजे इतिहास आणि पर्यटन यांचा संगमच  छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्मस्थळ शिवनेरी किल्ला, माळशेज घाटाचा अप्रतिम निसर्ग आणि आंबाघाटासारखी ठिकाणं आजही पर्यटकांच्या मनावर राज्य करत आहेत.

अकोले तालुका देखील कळसूबाई शिखर, भंडारा धरण आणि भव्य डोंगरदऱ्यांमुळे प्रसिद्ध आहे. निसर्गाने या सह्याद्रीच्या कड्या भागांवर आपल्या संपत्तीचं सोनं ओतलं आहे.



पण, दुर्दैवाने या सगळ्या निसर्गसंपन्न भागातील ग्रामीण आणि आदिवासी जनता आजही विकासापासून वंचित आहे. रस्ते, रेल्वे, पाणी, शिक्षण आणि रोजगार या मूलभूत गरजांवर अजूनही प्रश्नचिन्ह आहे. कर्जत-शिरूर रस्ता अपूर्ण आहे, आसखेड विमानतळाची घोषणा फसली, नाशिक–पुणे रेल्वे मार्ग अजून स्वप्नच आहे.

या सर्वामुळे सह्याद्रीच्या कुशीत राहणारा शेतकरी आणि कामगार वर्ग शहरांकडे रोजगारासाठी धाव घेतोय. आपण जिथे पाणी साठवतो, तिथेच दुसऱ्यांची शेती फुलते, त्यांच्याकडे उत्पन्न वाढतं आणि आपण मात्र आपल्या भूमीतच उपाशी राहतो हा किती मोठा अन्याय आहे!



म्हणून आता वेळ आली आहे जागृत होण्याची.

या भागातील खासदार, आमदार आणि सर्व राजकीय नेत्यांनी याकडे गांभीर्याने लक्ष द्यावे. या सह्याद्रीच्या भागाचा विकास झाला तर तो केवळ ग्रामीण भागासाठी नव्हे तर संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी फायदेशीर ठरेल.

आपण सगळ्यांनी मिळून एकत्र उभं राहून सांगायचं आहे 



"आमच्या सह्याद्रीचा विकास आमच्या हातात हवा!"

कारण आता आमच्या पदरातील भाकरी आम्हाला मिळालीच पाहिजे.

सुदाम मदगे (किवळे वडगाव मावळ)



टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

अति लाडाने वाया गेलेले पोर

इमेज
म्हातारा म्हातारी पडवीत बसली होती. पडवी कसली हो ती? गोठाच होता. एका बाजूला गुरे बांधण्याची जागा. व दुसऱ्या बाजूला माणसे राहायची. दोन-तीन भांडी. काही गाडगी, मडकी  पाण्याचा एक हंडा, एक दोन डबे व दारात धान्य साठवण्याची कनगुली. त्यावर घडी घालून ठेवलेल्या दोन-चार गोधड्या, शेजारी जुनी घोंगडी एवढाच काय तो संसार.  म्हातारा चुलीला पाठ लावून बसला होता. पडवीच्या कोपऱ्यात कुत्र्याचं एक छोटा पिल्लू बसलं होतं. आजींने माझ्या हातात नाचणीची भाकरी व नारळाच्या कवटीत ठेवलेली लसणाच्या चटणीचं बोट भाकरीवरून ओढून मला ती भाकरी खायला दिली होती. मी ती भाकरी खात असता अचानक ते लहान कुत्र्याचे पिल्लू माझ्यापाशी आलं आणि माझ्या हातातील  भाकरी ओढू लागले.  मला त्या कुत्र्याच्या पिल्लाचा भयंकर राग आला. मी काठी घेऊन त्याला मारू लागलो. त्यावर ते क्याव क्याव करत त्याच्या जागेवर जाऊन बसले.  तेवढ्यात आजीच बोलली.  अरे बाळा! आपल्याला जसा जीव असतो तसाच त्या कुत्र्याच्या पिल्लालाही जीव असतो.  नको मारू त्याला.  म्हातारीने लगेच दुसरा भाकरीचा तुकडा मला दिला.  दुसऱ्या बाजूला माझा मामा राहत...
अधिक वाचा

यातनांतून घडलेले लहानपण : तळपेवाडीच्या संघर्षाची आणि यशाची कथा

इमेज
माझं लहानपण आजोळी गेलं. घरची परिस्थिती बेताची होती. गावातील सर्वच मुलांवर त्या काळी लहान वयातच कामाचा बोजा पडायचा.  गवत काढणी, भात कापणी, गुरे-ढोरे,सांभाळने, गवत कापून आणने ही सगळी कामं आमच्यासाठी रोजचीच होती.  या कामांतूनच उपजीविकेचा थोडाफार आधार मिळायचा. शाळेला जायचं तेव्हा तिथेच खाणंपिण मिळायचं. आश्रमशाळा होत्या, म्हणून दुर्गम ग्रामीण भागातील आम्हा मुलांना शिक्षणाची संधी मिळाली.  सुट्टी लागली की पुन्हा गावाकडे येऊन कामाला लागायचं. त्या शाळा नसत्या तर ग्रामीण भागातील अनेक मुलं शिकलीच नसती.  आजही इतके दुर्गम भाग आहेत की पावसाचे चार महिने माणसाला बाहेर पडता येत नाही; तेव्हा जे मिळेल ते खाऊन दिवस काढावे लागायचे. माझ्या मामाच्या गावातील तळपेवाडीतील आमच्यासोबत शिकलेली अनेक मुलं पुढे मोठ्या नोकऱ्यांमध्ये, उद्योगधंद्यांमध्ये स्थिरावली.  लक्ष्मण दळवी, बाळू बुरसे, शांताराम वाजे, दत्तू दगडे, दत्तू तळपे, अनंता काठे, संभाजी अशी अनेक नावं आजही अभिमानाने घेतली जातात. तळपेवाडीचा मावळ परिसरात नावलौकिक आहे. तळपेवाडीचा मावळ तालुक्यात अजूनही दबदबा आहे. तरुण मंडळ, आणि पैलवान यांन...
अधिक वाचा

आजच्या गावांची दैन्यावस्था

इमेज
साधारण 80 ते 90 च्या दशकात गावाकडे जाण्यासाठी चांगले रस्ते नसत. बैलगाडीचा प्रवास हाच एकमेव आधार होता. गावात एक दोन जणांकडेच फक्त सायकली असायच्या. देव धर्माला किंवा लग्नकार्याला जायचे असेल तर लोक भल्या पहाटे बैलगाडी जुंपून निघत असत. बैलगाड्या घेऊन डोंगर दर्या ओलांडून लोक इच्छित स्थळी जात असत. भर दुपारी निवांत एका झाडाखाली बसून बैलगाडीचे बैल सोडून झाला झाडाखाली बांधत. त्यांना आणलेली वैरण खायला घातलेली असे. जवळच झाडाखाली बैलगाडीतून आलेले लोक पंगतीने घरी होऊन आणलेले जेवण करत. बैल सुद्धा वैरण खाऊन पाणी पिऊन रवंत करीत असत. आणि मग थोड्या वेळाने परत गाडी जुंपून लोक पुढच्या प्रवासाला निघत. असा तो काळ होता. एकमेकाकडे पाहुणे म्हणून जायचे असेल तर लोक शक्यतो पायीच प्रवास करायचे. पाहुणा आल्यावर घरातील सदस्यांना खूप आनंद व्हायचा. पाहुणे आल्यावर घराच्या ओटीवर घोंगडी अंथरली जायची. घोंगडीवर बसण्याची मजा वेगळीच होती. घोंगडी वर बसून पितळीतील गुळाचा चहा पिताना एक वेगळाच आनंद व्हायचा. पाहुणा आला म्हणजे चांगल्या प्रकारे उठबस व्हायची. आजूबाजूची माणसं विचारपूस करायची. सुखदुःखाच्या गप्पा होत असत. त्यामुळे आजूबा...
अधिक वाचा